Alıcı Kredisi Desteği Nedir?
Son güncelleme: 17 Temmuz 2026
Alıcı Kredisi Desteği, Türkiye’den ihraç edilen uygun yatırım mallarının yabancı alıcılar için daha rekabetçi finansman koşullarıyla sunulmasını sağlayan Türk Eximbank merkezli bir ihracat finansmanı mekanizmasıdır. Güncel sistemde destek, ihracatçı şirkete doğrudan ödenen klasik bir hibe değildir. Ticaret Bakanlığı, uygun işlemlerde Türk Eximbank’ın uyguladığı faiz oranı ile OECD düzenlemeleri kapsamında belirlenen CIRR arasındaki farkı karşılar; ihracatçı ise yabancı müşterisine ürünle birlikte finansman seçeneği sunabilme avantajı elde eder.
Program özellikle makine, ekipman, üretim hattı, taşıt, enerji, teknoloji ve diğer yatırım mallarının ihracatında önem taşır. Yurt dışında üstlenilen taahhüt işleri kapsamında müteahhitlik şirketlerinin Türkiye’den tedarik edeceği uygun yatırım malları da güncel düzenlemede kapsama alınmıştır.
Faiz Farkı
Farkın tamamı
Uygun alıcı kredisinde Eximbank faiz oranı ile aynı para birimi ve vadeye karşılık gelen CIRR arasındaki fark desteklenir.
2026 Tazmin Limiti
1.292.800.000 TL
Alıcı kredisi tazmin desteğinin Eximbank için geçerli yıllık toplam üst limitidir; firma başına hibe limiti değildir.
Başvuru Kanalı
Türk Eximbank ve ilgili banka
Yabancı alıcı finansman kanalına başvurur; Bakanlık nezdindeki destek işlemlerini Eximbank DYS/KEP üzerinden yürütür.
Alıcı Kredisi Desteğinin Amacı
Temel amaç, Türkiye’de üretilen yatırım mallarının uluslararası pazarlarda yalnızca ürün kalitesiyle değil, uygun vadeli finansman paketiyle de rekabet edebilmesidir. Alıcı kredisi yapısında kredi, kural olarak yabancı alıcıya veya alıcının bankasına kullandırılır; ihracatçı satış bedelini finansman yapısına göre tahsil eder. Böylece yabancı alıcıya vade sağlanırken Türk ihracatçının ticari alacağı ve risk yapısı Eximbank tarafından belirlenen modele göre yönetilir.
CIRR, OECD düzenlemesi kapsamındaki referans ticari faiz oranıdır. Desteğe esas faiz farkı sabit bir teşvik puanı değildir; işlem para birimi, ortalama vade, geçerli CIRR ve Eximbank’ın belirlediği faiz oranına göre hesaplanır. Bu nedenle her işlemde aynı oran veya aynı parasal destek tutarı oluşmaz.
CIRR Faiz Farkı Desteği
Oran: Hesaplanan farkın tamamı
Limit: Sabit yıllık TL limiti ilan edilmemiştir
Uygun yatırım malı ihracatı alıcı kredilerinin fiyatlamasını uluslararası referans faiz seviyesine yaklaştırır.
Alıcı Kredisi Tazmin Desteği
Oran: Eximbank üzerinde kalan riskin %25’i
2026 limiti: Yıllık toplam 1.292.800.000 TL
Uygun alıcı kredisinin geri ödenmemesi halinde Eximbank üzerinde kalan nihai riske uygulanır.
İhracat Kredi Sigortası Tazmini
2026 limitleri: 98.654.268 TL ve 493.271.347 TL
Reasüre edilen ve reasüre edilemeyen belirli ihracat kredi sigortası riskleri için Eximbank’a yönelik tamamlayıcı desteklerdir.
Güncel Destek Unsurlarının Ayrıntıları
Eximbank’ın uygun alıcı kredisine uyguladığı faiz oranı ile aynı para birimi ve vadeye karşılık gelen CIRR arasındaki fark hesaplanır. Kısa vadeli işlemlerde yayımlanmış CIRR vadeleri arasındaki en yakın vade esas alınabilir. Genelgeye göre Eximbank’ın destek kapsamında uyguladığı sabit faiz oranı, ilgili ortalama vadeye denk gelen Hazine ve Maliye Bakanlığı tahvilinin yıllık alış getirisinin 200 baz puan fazlasını aşamaz.
Uygun alıcı kredisinin geri ödenmemesi ve alacağın Eximbank takip hesaplarına intikal etmesi halinde; reasürans, sigorta, garanti veya kefalet mekanizmalarıyla paylaşılmamış, fiilen Eximbank üzerinde kalan nihai riskin %25’i desteklenir. 2026 yılı toplam üst limiti 1.292.800.000 TL’dir.
Yıllık reasürans anlaşması kapsamında reasüre edilen risklerden doğan tazminatlar nedeniyle zarar rasyosu takvim yılı bazında %60’ın üzerine çıkarsa, bu oranı aşan tazminatların Eximbank payına düşen kısmı desteklenebilir. 2026 yılı üst limiti 98.654.268 TL’dir.
Özellikle makine ve teçhizat gibi orta veya uzun vadeli, spesifik yatırım malı ihracatının sigortalanmasında reasürör bulunamaması ya da reasürans tutarının yetersiz kalması halinde, Eximbank’ın yaptığı tazminatın reasüre edilemeyen kısmı %50 oranında desteklenebilir. 2026 yılı üst limiti 493.271.347 TL’dir.
Kimler Yararlanabilir?
Finansmanın asli yararlanıcısı, Türkiye’den uygun mal satın alan yabancı alıcı veya işlem yapısına göre alıcının bankasıdır. Türkiye’deki ihracatçı ise satışına finansman paketi ekleyerek programdan dolaylı olarak yararlanır.
- Türkiye’den uygun yatırım malı ithal eden yabancı alıcılar
- Yabancı alıcı adına borçlanmayı kabul eden uygun bankalar
- Türkiye menşeli yatırım malı ihraç eden şirketler
- Yurt dışı taahhüt işi için Türkiye’den yatırım malı tedarik eden müteahhitlik şirketleri
- Eximbank ülke, banka, alıcı ve kredi değerlendirmesini karşılayan işlemler
Hangi İşlemler Kapsama Girebilir?
- Güncel EK-2 Yatırım Malları Listesindeki ürünleri içeren ihracat sözleşmeleri
- Yurt içi veya yurt dışı bankalar aracılığıyla kullandırılan alıcı kredileri
- Alıcı veya bankasının kredi hesabında izlenen uygun iskonto kredileri
- Şartları sağlayan vadeli ve gayrikabili rücu akreditif işlemleri
- Toplam sözleşme bedelinin en az %80’i yatırım mallarından oluşan işlemler
Desteklenecek alıcı kredisi tutarı, sözleşme kapsamında ihraç edilecek FOB mal bedelini aşamaz.
Başvuru ve İşlem Şartları
- Ürünlerin güncel EK-2 listesi ve GTİP karşılığı kontrol edilmelidir.
- Sözleşmedeki yatırım malı oranı en az %80 olmalıdır.
- Kredi tutarı FOB mal bedelini aşmamalıdır.
- Yabancı alıcı, banka, ülke limiti ve teminat yapısı Eximbank tarafından uygun bulunmalıdır.
- Faiz, risk primi, vade ve teminatlar işlem bazında belirlenir.
- Finansmana konu ihracat ve menşe belgeleri eksiksiz sunulmalıdır.
Kapsam Dışı veya Riskli Durumlar
- Yatırım malı oranının %80’in altında kalması
- Kredi tutarının uygun FOB mal bedelini aşması
- Akreditif şartlarına aykırı veya rezerv doğuran belge uyumsuzlukları
- Sahte ya da gerçeğe aykırı belge sunulması
- Akreditifin haklı nedenle iptal edilmesi
- Avans kullandırımında ön onayın zamanında alınmaması
- İhracat sonrasında nihai FOB, GTİP veya yatırım malı oranının uygunluğu doğrulamaması
Avans Kullandırımı ve Ön Onay
Ön onay için kredi veya ihracat sözleşmesi, sözleşme kapsamında ihraç edilmesi planlanan mal listesi, FOB bedeli ve ürünlerin yatırım malı niteliğini gösteren bilgi ve belgeler Eximbank tarafından Bakanlığa sunulur. İhracat tamamlandıktan ve gümrük beyannameleri kapandıktan sonra nihai FOB bedeli, GTİP bilgileri ve yatırım malı oranı yeniden bildirilir.
Sonradan yapılan kontrolde şartların sağlanmadığı veya fazla destek ödendiği belirlenirse tutar 5973 sayılı Kararın 32 nci maddesi uyarınca geri alınabilir. Bu nedenle ön onay yalnızca şekli bir adım değil, işlemin destek uygunluğunu koruyan kritik bir zamanlama koşuludur.
Alıcı Kredisi Desteği Başvuru Süreci
1. Ön Uygunluk Analizi
Ürünün GTİP’i, EK-2 yatırım malı niteliği, menşei ve sözleşmedeki payı kontrol edilir. İhracatçı, yabancı alıcı ve hedef ülke bilgileri netleştirilir.
2. Finansman Yapısının Seçimi
Yurt içi banka, yurt dışı banka, devlet garantisi, iskonto veya akreditif kanallarından hangisinin işleme uygun olduğu belirlenir.
3. Kredi ve Risk Değerlendirmesi
Yabancı alıcı, ilgili banka, ülke limiti, teminat, vade, faiz ve risk primi Eximbank kuralları çerçevesinde değerlendirilir.
4. Belge ve Ön Onay
Sözleşme, ürün listesi, FOB bedeli ve teknik belgeler hazırlanır. Avans kullandırımı varsa kredi kullandırımından önce Bakanlık ön onayı alınır.
5. İhracat ve Kullandırım
İhracat, kredi sözleşmesi ve belirlenen teslim/ödeme yapısına göre gerçekleştirilir. Gümrük ve menşe belgeleri işlem dosyasıyla uyumlu tutulur.
6. Destek, İzleme ve Raporlama
Eximbank destek başvurusunu DYS/KEP üzerinden Bakanlığa iletir. Bakanlık incelemesi, TCMB ödeme bildirimi, denetim ve gerektiğinde tazmin süreci yürütülür.
Gerekli Belgeler ve Kontrol Dosyası
Ürüne ve seçilen kredi programına göre satış veya ihracat sözleşmesi, proforma/fatura, ürün ve GTİP listesi, menşe bilgileri, teslim ve ödeme şartları, yabancı alıcı bilgileri, banka bilgileri ve teknik ürün belgeleri talep edilebilir. Kesin liste Eximbank’ın seçilen ürün ve işlem için bildirdiği güncel evrak setine göre tamamlanmalıdır.
Güncel EK-1’e göre Bakanlık nezdindeki başvuru Eximbank tarafından; başvuru dilekçesi, Faiz Farkı Hesaplama Tablosu (EK-A) ve Bakanlığın talep edebileceği diğer bilgi ve belgelerle yapılır.
Alıcı kredisi tazmin desteği için Eximbank; başvuru dilekçesi, Alıcı Kredisi Tazmin Desteği Özet Tablosu (EK-E) ve Bakanlığın talep edebileceği diğer bilgi ve belgeleri sunar.
Kredi/ihracat sözleşmesi, ihraç edilmesi öngörülen mal listesi, sözleşmedeki FOB bedeli ve ürünlerin yatırım malı niteliğini kanıtlayan bilgi ve belgeler Eximbank tarafından Bakanlığa ibraz edilir.
Gümrük beyannameleri kapandıktan sonra nihai FOB bedeli, GTİP bilgileri ve yatırım malı oranı Eximbank tarafından Bakanlığa bildirilir. İlk hesapla nihai gerçekleşme arasındaki farklar destek tutarını etkileyebilir.
DYS/KEP üzerinden sunulan belgelerin asılları, ilgili ticaret ve destek mevzuatı çerçevesinde Eximbank tarafından 10 yıldan az olmamak üzere sınıflandırılmış biçimde saklanır.
Ödeme ve Hak Ediş Süreci
Ticaret Bakanlığı, Eximbank’ın başvurusunu inceleyerek destek tutarını belirler ve ödenecek miktarı TCMB’ye bildirir. TL giderler TL olarak; döviz cinsinden tutarlar ise Genelgede belirtilen TCMB kurları esas alınarak TL’ye çevrilir.
Tazmin desteği ödendikten sonra alıcıdan, garantörden veya teminat sağlayıcısından tahsilat yapılması halinde, destek oranına karşılık gelen tutar Eximbank tarafından Bakanlığa iade edilir.
Türkiye Genelinde Uygulama
Program bölgesel bir yatırım çağrısı değildir. Bursa, İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Konya, Gaziantep, Kayseri ve Türkiye’nin diğer illerindeki uygun ihracatçılar, ürün ve işlem şartlarını sağlamaları halinde yabancı alıcılarına Eximbank alıcı kredisi yapısı sunabilir.
Firma merkezinin bulunduğu ilden çok; ürünün menşei, GTİP’i, yatırım malı niteliği, yabancı alıcı, hedef ülke, banka ağı, ülke limiti ve teminat yapısı belirleyicidir.
Protime A.Ş. ile Alıcı Kredisi Desteği Danışmanlığı
Protime A.Ş.; ihracatçının ürün, sözleşme ve hedef pazar yapısını inceleyerek Alıcı Kredisi Desteği açısından ön uygunluk analizi gerçekleştirir. Ürünlerin güncel EK-2 listesi ve GTİP karşılıklarıyla eşleştirilmesi, yatırım malı oranının kontrolü, finansman kanalının belirlenmesi, yabancı alıcı ve banka sürecine hazırlanılması, sözleşme ve teknik belge setinin yapılandırılması ile ön onay takviminin izlenmesi danışmanlık kapsamına alınabilir.
Danışmanlık süreci; mevzuat ve program eşleştirmesi, başvuru sahibinin ve işlemin koşullarının kontrolü, bütçe ve finansman kurgusu, teknik ve mali belge kontrolü, revizyon takibi, uygulama ve raporlama aşamalarını kapsayacak şekilde yapılandırılır. Ancak Bakanlığa yapılacak madde 13 kapsamındaki destek başvurusunun hukuki tarafı Eximbank’tır.
Nihai değerlendirme, destek oranı, başvuru onayı ve ödeme kararı ilgili kamu kurumu veya incelemeci kuruluş tarafından verilir.
Sık Sorulan Sorular
Hayır. Ticaret Bakanlığı nezdindeki madde 13 destek başvurusunu Eximbank yapar. İhracatçı, yabancı alıcıya sunulacak kredi işlemi için Eximbank ve ilgili finansman kanalına gerekli ticari ve teknik belgeleri sağlar.
Uygun alıcı kredilerinde Eximbank faiz oranı ile CIRR arasındaki farkın tamamı desteklenir. Geri ödenmeyen alıcı kredilerinde Eximbank üzerinde kalan nihai risk için tazmin desteği oranı %25’tir.
Faiz farkı desteği için sabit yıllık TL üst limiti ilan edilmemiştir. Alıcı kredisi tazmin desteğinin 2026 yılı yıllık toplam üst limiti 1.292.800.000 TL’dir; bu tutar ihracatçı başına hibe anlamına gelmez.
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünce yayımlanan güncel EK-2 Yatırım Malları Listesinde yer alan GTİP’ler esas alınır. Aynı sözleşmedeki toplam mal bedelinin en az %80’inin yatırım mallarından oluşması gerekir.
Evet. İskontolu işlemler hariç, ihracattan önce kullandırılacak avans kredileri Bakanlık ön onayına tabidir. Avans tutarı sözleşmede belirlenen mal bedelinin en fazla %40’ı olabilir.
Eximbank’ın Bakanlığa yönelik destek başvuruları Genelgede DYS/KEP olarak düzenlenmiştir. DYS teknik düzenlemeleri tamamlanıncaya kadar başvuru, yazışma ve bildirimler KEP üzerinden gerçekleştirilir.
Evet, il bazında sınırlı bir çağrı değildir. Türkiye genelindeki uygun ihracatçılar işlem yapısından yararlanabilir; ancak hedef ülke, alıcı, banka, ürün, menşe, limit ve teminat koşulları ayrıca değerlendirilir.
Hayır. Kredi tahsisi Eximbank’ın ülke, banka, alıcı, teminat ve fon değerlendirmesine; destek uygunluğu ise Ticaret Bakanlığının incelemesine bağlıdır. Danışmanlık hizmeti kredi veya destek onayı garantisi oluşturmaz.
Resmî Kaynaklar ve Güncel Başvuru Belgeleri
- 5973 Sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar
- 18 Ağustos 2022 tarihli Resmî Gazete metni
- 10540 Sayılı Değişiklik Kararı
- 20 Mayıs 2026 tarihli güncel Genelge
- EK-1 Başvuru Belgeleri
- EK-2 Güncel Yatırım Malları Listesi
- 2026 İhracatın Finansmanı Destek Üst Limitleri
- Ticaret Bakanlığı Destek Yönetim Sistemi
- Türk Eximbank Yurt İçi Bankalar Alıcı Kredileri
- Türk Eximbank Yurt Dışı Bankalar Alıcı Kredileri
Bu destek firmanıza uygun mu?
Uzman ekibimiz projenizi ücretsiz ön değerlendirmeye alsın; başvuru şartlarını ve kazanacağınız tutarı birlikte netleştirelim.